Elektronik Para ve Microsoft

Elektronik Para kavramı 1980’lı yıllarda ortaya atılmış bir kavram. Amacı bildiğimiz kağıt paraların özelliklerine haiz elektronik ortamlarda kullanılabilecek mekanizmaları kurmak. Tabii para konu olunca güvenlik de en önemli gereksinim oluyor. Güvenliği sağlama adına da bol miktarda kriptografiden yararlanılıyor.
Bildiğimiz paralar fiziksel bir nesne olduğu için kalpazanlık yapmadan sahte para üretmek mümkün değil, dijital dünyaya gelindiğinde ise sadece 0 ve 1’lerden oluşan elektronik paranın kopyasının çıkarılmasını engellemek mümkün değil. Önlemek mümkün değilse öyleyse biz de tespit eder ve cezalandırırız yaklaşımı da elektronik para konusunda aynen uygulanamıyor.
Çünkü kağıt paraların elektronik ortama aktarmaya çalıştığımız bir özelliği daha var. Her ne kadar üzerinde seri numarası vs. olsa da bizim ATM makinesinden çekdiğimiz para kimlik bilgimiz ile eşlenmez ve harcamalarımızı tamamen anonim olarak yapabiliriz. Para kullanımının kredi kartına göre böyle bir avantajı var. Hiç düşünmüş müydünüz?
Aynı şeyi elektronik para için nasıl yapacağız hem banka veya elektronik parayı basan yani imzalayan her kim ise bu parayı verirken kişinin kim olduğuna bakmayacak hem de bu parayı o kişi iki kere kullanınca cezalandırabilecek. İşte bu aşamada kriptografinin gücü devreye giriyor. Kör imzalar dediğimiz yapıları kullanarak bu iki birbirine zıt gibi görünen gereksinimi karşılayabilen ilk kişi 1988 yılında David Chaum olmuştur.
Bütün bunları niye anlattım? Şu an yukarıda anlattığım özellikte elektronik para kullanımı yaygın değil hatta yok belki de. Bunun pek çok sebebi olduğu gibi kriptografici paranoyasının kriptografinin günlük hayatımıza girmesini engellemesi paradoksuyla da açıklayanlar var. 
Yazı oldukça ilginç. Ama belki de en ilginç olan bilgi Microsoft’un Windows 95’e entegre etmek için teklif ettiği 100 milyon doların (Bill Gates’i bir kere daha takdir edelim) reddedilmiş olması. Eğer o zaman Chaum teklifi reddetmese idi belki hala elektronik para kullanıyor olmayacaktık ama çok daha güvenli işletim sistemlerine sahip olacağımız kesindi. Netice de elektronik para kullanılabilecek bir işletim sistemi mecburen güvenli olacaktı (burada güvenliğin zor ama yeteri kadar kaynak ayrılırsa aşılabilir bir problem olduğuna bir gönderme var).
Her neyse son olarak en son haberlere göre Chaum’un öğrencisi olan (Chaum’un önce Brands’ın buluşunu anlamadığı daha sonrada bu ikisinin kavga ettikleri falan anlatılır) ve elektronik para konusunda çok daha aşmış buluşlara sahip Brands’ın patentlerini Microsoft satın almış. Acaba niye? (İpucu: Brands’ın buluşlarının elektronik para ötesi kullanım alanları var.)

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*
*