Teknoloji ve Anne Kızlık Soyadı

Bu yazıda teknolojinin hayatımızda neleri değiştirdiğinden bahsedeceğim fakat akla ilk gelebilecek olanın aksine olaya farklı bir bakış açısı getirmek istiyorum.

Kamu ve özel kesim bilişim projeleri arası kişi bilgileri alışverişinin, kişilerin biricik tanımlandığı bir alt yapı üzerinde çevrim-içi yürütülmesi amacıyla kısaltılmış ismi MERNİS olan bir proje oluşturuldu. Bu proje kapsamında her Türk vatandaşına bir numara verildi. Oluşturulan bu yapı sayesinde devlet ile vatandaş arasında bilgi alışverişi de öncesine göre daha kolay ve hızlı oluyordu. Peki, aynı zamanda güvenli oluyor muydu? Burada güvenlikten kastetmek istediğim bilginin iletişim kanallarından güvenle iletilmesi veya birinin illegal olarak bu bilgiye erişmesi değil, (dedik ya akla ilk gelmeyen yönüyle araştırıyoruz diye) daha ziyade bize ait olan bilgilerin bir başkası tarafından yasal yollardan ulaşılıp ulaşılamayacağı.

Bugün görüyoruz ki alışveriş, fatura vs. gibi ödemelerin haricinde yaptığımız hemen hemen bütün işlemlerimizde T.C. kimlik numaramızı kullanıyoruz. Uzun dönemde hayatımız boyunca yaptıklarımız, elde ettiklerimiz T.C. kimlik numarasına bağlanıp bizimle beraber yaşamını sürdürüyor. Daha doğrusu sayısal dünyaya geçmekle birlikte, bizden sonra da yaşamına devam edebiliyor. Peki, bu kadar önemli bir bilgi gerçekten yabancı ellerden, gözlerden korunuyor mu?

T.C. kimlik numarasının uygulanmaya başlandığı ilk yıllarda bilgisayar ile bu kadar samimi değildim, bu sebeptendir ki kendi kimlik numaramı bile öğrenmem yaklaşık bir saat sürmüştü. Bilgisayarla ikili ilişkilerim arttıkça bilişim dünyasının da gelişmesiyle birlikte, vatandaşlık numaraları, şifreler havalarda uçmaya başladı. Böyle olunca, insanların hobilerinin bile çok önemli bir bilgi sayıldığı bu zamanda, vatandaşlık numarası ve buna bağlı bilgilerin ulaşılabilirliğini sorgulamaya başladım.

Aklıma ilk gelen bu projeye başlanıldığında vatandaşlık numarasın ne kadar önemli bir bilgi olduğunun/olacağının, bu numara ile hangi bilgilerin ilişkilendirileceğinin ve en önemlisi güvenliğinin nasıl sağlanılacağının üzerinde yeteri kadar düşünülmüş müdür sorusuydu.

Sonuç mu? Devam edelim. Yakın zamanda yaptığım araştırmada bir arkadaşımın T.C. kimlik numarasına ve buna bağlı birçok bilgisine, (sadece bir örnek vereceğim: girdiği sınavlara ve bu sınavlardan aldığı notlara) Google’unda yardımıyla adını, soyadını, doğum tarihini ve baba adını bilerek ulaştım. Arkadaşım olduğu için ilk üç bilgi zaten elimde vardı, tek eksik baba adıydı ki onu da bulmak zor olmadı.

Buradan yukarıdaki iki sorunun cevabına HAYIR demem sanırım sizi şaşırtmaz. Sizi şaşırtacak olan ise eldeki bu kadar az veri ile ulaşılabilecek olan bilginin çokluğudur. Peki, madem vatandaşlık numarası bu kadar önemli neden o zaman devletimiz yaklaşık sekiz milyon insanın vatandaşlık ve sigorta sicil numarasını ifşa etti ???

Diyeceğim teknoloji gelişmemişken anne kızlık soyadı vardı bilgilerimiz bir nebze de olsa korunuyordu, teknolojinin gelişmesiyle birlikte birçok uygulamada anne kızlık soyadı kullanılmaz oldu. Bilgilerimiz mi? Açıkçası pekte güvendedirler diyemeyeceğim.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*
*